پایگاه تحلیلی خبری ایراسین به نقل از مدیریت ارتباطات گروه فولاد مبارکه؛ پنجمین نشست کمیته حفاظت فنی و بهداشتکار شرکت فولاد مبارکه با حضور معاون سرمایه انسانی، مدیران ارشد کنترل کیفیت و پایداری و تولید، مدیران، رؤسا، سرپرستان و کارشناسان ایمنی نواحی در محل برگزاری همایشهای مرکز تحقیقات فولاد مبارکه برگزار شد.
در این نشست، موضوع طراحی ذاتاً ایمن (Inherently Safer Design) و الزامات ایمنی در مرحله طراحی، با تأکید بر نقش آن در پیشگیری و مدیریت حوادث در مراحل راهاندازی و بهرهبرداری با رویکرد صیانت از نیروی انسانی، حذف یا کاهش مواجهه با خطرات و بهبود مستمر شرایط محیط کار مورد بررسی قرار گرفت.
مدیر ارشد تولید تصریح کرد:
ضرورت تقویت حس مسئولیتپذیری در تمامی سطوح سازمان
غلامرضا کمالی، مدیر ارشد تولید، در این نشست با اشاره به سه اصل اساسی موردتأکید معاونت بهرهبرداری، بر ضرورت رعایت آنها برای پیشگیری از حوادث تأکید کرد.
وی ضمن قدردانی از مباحث خلاقانه و نوآورانه مطرحشده در کمیته و رویکرد درسآموزی و یادگیری از حوادث سایر واحدها، گفت: رفتار ایمن باید به ملکه ذهن کارکنان تبدیل شود تا رعایت الزامات ایمنی به بخشی از رفتار روزمره آنان تبدیل شده و احتمال وقوع حادثه کاهش یابد.
به گفته وی، فرهنگ ایمنی زمانی در سازمان نهادینه میشود که کارکنان، رعایت اصول ایمنی را صرفاً یک الزام اداری یا واکنش به نظارت ندانند، بلکه آن را بخشی جداییناپذیر از حرفه، مسئولیت و هویت کاری خود تلقی کنند.
مدیر ارشد تولید افزود: فرهنگ ایمنی باید در همه مراحل فعالیت، از برنامهریزی و طراحی تا اجرا، راهاندازی، بهرهبرداری و تعمیرات، موردتوجه قرار گیرد. در این مسیر، گفتوگوی مستمر درباره خطرات، گزارشدهی شبهحوادث، استفاده از تجربه کارکنان و پیمانکاران و توجه به درسآموختههای حوادث، میتواند به شناسایی زودهنگام مخاطرات و جلوگیری از تکرار آنها کمک کند.
کمالی همچنین بر اهمیت استفاده صحیح و مستمر از لوازم حفاظت فردی تأکید کرد و گفت: تجهیزات حفاظت فردی آخرین لایه دفاعی در برابر خطرات هستند و باید متناسب با نوع فعالیت، بهصورت استاندارد و سالم در اختیار کارکنان قرار گیرند.
مدیر ارشد تولید، تقویت حس مسئولیتپذیری در تمامی سطوح مدیریتی، بهویژه در لایه سرپرستان و مسئولان شیفت را دومین اصل مهم برشمرد و افزود: رفتار مدیران و سرپرستان الگویی برای کارکنان است و مسئولیتپذیری آنان میتواند نقش مؤثری در شکلگیری رفتارهای ایمن و پیشگیری از حوادث داشته باشد.
وی تأکید کرد: هیچ فعالیت تولیدی، تعمیراتی یا عملیاتی نباید بدون ارزیابی خطر، تعیین مسئولیتها و اطمینان از فراهم بودن شرایط ایمن آغاز شود.
کمالی در ادامه، ایمنی مکانیزمها و تجهیزات را یکی از ارکان اساسی پیشگیری از حوادث دانست و بر ضرورت اطمینان از وجود حفاظهای مناسب برای قسمتهای متحرک، دوار و گردنده، عملکرد صحیح تجهیزات ایمنی، انجام بازرسیهای دورهای، تعمیرات پیشگیرانه و رفع فوری نواقص تأکید کرد.
وی همچنین نظم و دیسیپلین کارگاهی را سومین اصل اساسی و «الفبای ایمنی» در محیط کار دانست و بر ضرورت رعایت آن، هم در نظم و آراستگی محیط کار و هم در اجرای دقیق دستورالعملها و الزامات ایمنی تأکید کرد.
کمالی در ادامه از همدلی و تلاشهای صورتگرفته در دوران بازسازی برای بازگرداندن فولاد مبارکه به چرخه تولید قدردانی کرد و دستیابی به تولید را حاصل تلاش و همکاری جمعی تمامی لایههای مدیریتی، کارکنان و پیمانکاران شرکت دانست.
وی در بخش پایانی سخنان خود تأکید کرد: استمرار تولید تنها زمانی ارزشمند و پایدار است که در کنار کیفیت و بهرهوری، الزامات ایمنی و حفاظت از سلامت کارکنان به طور کامل در نظر گرفته شده باشد.
مدیر سلامت و ایمنی:
سلامت کارکنان بر سرعت انجام کار مقدم است
در ادامه این نشست، سید محمدرضا انگشترساز اصفهانی با اشاره بهضرورت تداوم بهرهبرداری ایمن، بر اهمیت اجرای الزامات ایمنی در فرایند راهاندازی و بهرهبرداری تأکید کرد.
وی گفت: راهاندازی، بهویژه پس از تعمیرات اساسی، بازسازی، تغییرات فرایندی یا توقفهای طولانی، یکی از حساسترین مراحل چرخه عمر تجهیزات و فرایندهاست؛ زیرا در این مرحله، همزمانی فعالیتها، تغییر وضعیت تجهیزات، حضور گروههای مختلف کاری، فشار زمانی و احتمال وجود نواقص پنهان میتواند سطح ریسک را افزایش دهد؛ لذا هیچ تجهیز یا فرایندی نباید صرفاً به دلیل آمادهبودن فنی وارد مدار شود، بلکه باید از منظر ایمنی، سلامت، محیطزیست و آمادگی عملیاتی نیز تأیید شود.
انگشترساز اصفهانی PSSR (بازبینی ایمنی پیش از راهاندازی) را یکی از الزامات مهم در این مرحله دانست و خواستار اجرای دقیق چکلیستهای PSSR و اطمینان از برطرفشدن نواقص و مخاطرات پیش از ورود تجهیزات و فرایندها به مدار بهرهبرداری شد.
مدیر سلامت و ایمنی افزود: در بازبینی پیش از راهاندازی باید مشخص شود که تمامی تغییرات فنی و فرایندی بهدرستی مستندسازی شدهاند، ارزیابی ریسک آنها انجام شده، حفاظها و اینترلاکها فعال هستند، سیستمهای هشدار و قطع اضطراری عملکرد صحیح دارند و کارکنان و پیمانکاران مرتبط، آموزشهای لازم را دریافت کردهاند.
وی همچنین بر اهمیت ایمنی راهاندازی تجهیزات و مکانیزمها تأکید کرد و گفت: پیش از راهاندازی باید از صحت نصب، استحکام اتصالات، عملکرد حفاظها، وضعیت روانکاری، همراستایی قطعات، ایمنی منابع انرژی و آمادهبهکار بودن سیستمهای کنترل اطمینان حاصل شود. راهاندازی آزمایشی نیز باید با برنامه مشخص، محدوده کنترلشده، حضور افراد مسئول و امکان توقف فوری انجام شود و هیچگونه میانبرد یا حذف مرحلهای از فرایندهای ایمنی قابلقبول نیست.
انگشترساز اصفهانی همچنین بر اهمیت ایمنی سبدهای حمل نفر، انجام تعمیرات پیشگیرانه و اطمینان از ایمنسازی تجهیزات و مکانیزمها تأکید کرد.
وی با اشاره به اینکه برخی شبهحوادث رخداده دارای پتانسیل ایجاد حوادث شدید بودهاند، مدیریت فشار کاری، کنترل تداخلات کاری، پیشگیری از عادیشدن شرایط ناایمن و تقویت فرهنگ ایمنی را از الزامات مهم در شرایط فعلی عنوان کرد.
مدیر سلامت و ایمنی تأکید کرد: افزایش فشار تولید یا محدودیت زمانی نباید موجب حذف ارزیابی ریسک، کاهش کیفیت بازرسیها، استفاده از تجهیزات نامناسب یا نادیدهگرفتن علائم هشدار شود.
انگشترساز اصفهانی با تأکید بر نقش مدیران و سرپرستان در ایجاد فرهنگ ایمنی گفت: فرهنگ ایمنی با بخشنامه و شعار شکل نمیگیرد، بلکه از طریق تصمیمهای روزمره، نحوه واکنش به گزارشهای ایمنی، کیفیت حضور مدیران در محل کار، پیگیری اقدامات اصلاحی و الگو بودن در استفاده از لوازم حفاظت فردی تقویت میشود.
وی افزود: کارکنان باید اطمینان داشته باشند که سلامت آنان بر سرعت انجام کار مقدم است و هیچ هدف تولیدی، زمانی یا اقتصادی نمیتواند توجیهی برای پذیرش ریسک غیرقابلقبول باشد.
مدیر سلامت و ایمنی گفت: رویکرد اصلی باید بر پیشگیری، اصلاح شرایط، تقویت فرهنگ ایمنی و ایجاد رفتارهای پایدار و ایمن متمرکز باشد. در بر بررسی حوادث و تخلفات ایمنی، باید علاوه بر رفتار فردی، عوامل سازمانی، طراحی تجهیزات، کیفیت آموزش، فشار کاری، کفایت دستورالعملها، نظارت سرپرستی و شرایط محیطی نیز بررسی شود تا اقدامات اصلاحی بهصورت ریشهای و مؤثر انجام گیرد.
رئیس بهداشت حرفهای، ایمنی و آتشنشانی:
ضرورت حرکت از رویکرد صرفاً فردمحور به سمت ایمنسازی سیستماتیک فرایندها و تجهیزات
در بخش دیگری از این نشست، جواد کیانی، رئیس بهداشت حرفهای، ایمنی و آتشنشانی، گزارشی از عملکرد ایمنی شرکت در ماه گذشته ارائه کرد و ضمن بررسی شاخصهای ایمنی، به ابتکارات اعضای انجمن جهانی فولاد (worldsteel) در حوزه ایمنی و سلامت و اهمیت درسآموزی از حوادث گذشته پرداخت.
وی با اشاره به وضعیت سیستم مدیریت یافتههای ایمنی و سیستم کارت سبز، بر ضرورت حرکت از رویکرد صرفاً فردمحور به سمت ایمنسازی سیستماتیک فرایندها و تجهیزات تأکید کرد و گفت: تأمین تجهیزات حفاظت فردی و آموزش کارکنان ضروری است، اما کافی نیست. باید با طراحی مناسب سیستم، حذف مواجهه، استفاده از فناوریهای نوین، پایش مستمر و پاسخ سریع، احتمال وقوع حادثه را از ریشه کاهش داد.
کیانی همچنین به اقدامات انجامشده برای تحول فعالیتها در فضاهای محصور و بهرهگیری از فناوریهای نوین، از جمله Smart Safety Ball اشاره کرد و نقش فناوری در پایش و شناسایی خطرات و کاهش وابستگی به حضور فیزیکی بازرس در برخی فرایندهای بازرسی را تشریح کرد.
رئیس بهداشت حرفهای، ایمنی و آتشنشانی اظهار داشت: طراحی ذاتاً ایمن یکی از مؤثرترین رویکردها در پیشگیری از حوادث است؛ چراکه با انتخاب صحیح فرایند، تجهیزات و جانمایی، میتوان بخش قابلتوجهی از خطرات را پیش از آنکه به مرحله بهرهبرداری برسند، حذف یا کاهش داد.
کیانی با اشاره به سلسلهمراتب کنترل خطر و لایههای حفاظتی در ایمنی فرایند، چهار رکن اصلی طراحی ذاتاً ایمن را کمینهسازی، جایگزینی، تعدیل و سادهسازی عنوان کرد.
وی در جمعبندی مباحث خود تأکید کرد: آموزش، دستورالعمل و استفاده از وسایل حفاظت فردی، هرچند ضروریاند، اما همواره به رفتار صحیح وابستهاند؛ بنابراین تصمیمهایی که امروز در طراحی و اجرای فرایندها میگیریم، بخشی از الزامات ایمنی فردای سازمان خواهد بود.
مدیر تعمیرگاه مرکزی:
تشریح اقدامات ایمنی در تعمیرگاه مرکزی
در ادامه این نشست، مهندس صداقت نسب، مدیر تعمیرگاه مرکزی، به همراه علی نوری، کارشناس، مشاور ایمنی تعمیرگاه مرکزی، و جمعی از کارشناسان تعمیرگاه مرکزی، گزارشی از عملکرد ایمنی تعمیرگاه مرکزی و اقدامات انجامشده برای بهبود شرایط محیط کار ارائه کردند.
در این گزارش، مهمترین اقدامات و برنامههای ایمنی انجامشده در تعمیرگاه مرکزی تشریح و بر استمرار پایش شرایط محیط کار، شناسایی و رفع مخاطرات، ارتقای استانداردهای ایمنی تجهیزات و مشارکت کارکنان در بهبود شرایط ایمنی تأکید شد.
گفتنی است، در پایان این نشست، بر این موضوع تأکید شد که ایمنی پایدار از مرحله طراحی آغاز میشود و تا راهاندازی، بهرهبرداری و نگهداری ادامه دارد؛ ازاینرو، همافزایی میان واحدهای طراحی، تولید، تعمیرات، ایمنی و سایر بخشهای سازمان، همراه با درسآموزی از حوادث و استفاده هدفمند از فناوری، میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از حوادث و صیانت از سرمایه انسانی فولاد مبارکه ایفا کند.