مدیر مدیریت شهری فولاد مبارکه با تأکید بر اینکه پاکسازی پایدار زمین باید از محل تولید آغاز شود، گفت: با رویکرد اقتصاد چرخشی، پسماندهای فرآیندی میتوانند به جای ایجاد هزینه و آثار محیطزیستی، به منابعی برای بازگشت به چرخه تولید و خلق ارزش تبدیل شوند.
محمدجواد مجیدی، مدیر مدیریت شهری فولاد مبارکه، به مناسبت روز جهانی پاکسازی زمین در مصاحبه با خبرنگار فولاد با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به پسماند گفت: پاکسازی زمین تنها به جمعآوری زباله از خیابانها و سواحل محدود نمیشود، بلکه باید از محل تولید پسماند و با جلوگیری از هدررفت منابع آغاز شود.
وی با اشاره به شعار امسال روز جهانی پاکسازی زمین با عنوان از بشقاب پاک تا شهر پاک اظهار کرد: این شعار برای یک مجتمع صنعتی مانند فولاد مبارکه، مفهومی فراتر از پاکیزگی ظاهری دارد. بشقاب پاک میتواند نمادی از مصرف مسئولانه منابع و شهر پاک نمادی از محیطی باشد که پسماند در آن رها نمیشود؛ بنابراین پاکسازی ماندگار باید از محل تولید آغاز شود، نه از انتهای خط.
پسماند؛ هزینه یا منبع؟
مجیدی با بیان اینکه نوع نگاه به پسماند، نحوه مدیریت آن را تعیین میکند، افزود: اگر پسماند را صرفاً هزینه بدانیم، رویکرد ما عمدتاً بر دفع آن متمرکز خواهد بود، اما اگر آن را یک منبع بدانیم، وارد منطق اقتصاد چرخشی میشویم.
وی ادامه داد: فولاد از جمله موادی است که قابلیت بازیافت بالایی دارد؛ اما این قابلیت باید در جریانهای جانبی تولید نیز مورد توجه قرار گیرد. سرباره، لجن، غبار و پودرهای اکسیدی، در صورت مدیریت صحیح، میتوانند از یک مسئله محیطزیستی به ورودی فرآیند تولید و زمینهای برای خلق ارزش تبدیل شوند.
بازگشت مواد به چرخه صنعت
مدیر مدیریت شهری فولاد مبارکه با اشاره به برخی اقدامات انجامشده در حوزه بازیافت و فرآوری مواد گفت: فرآوری سرباره با هدف بازگشت ماده به چرخه صنعت و کاهش برداشت از منابع طبیعی، بازیافت لجنها و پودرهای اکسیدی و بازیابی مواد ارزشمند از جریانهای جانبی، از جمله محورهای این رویکرد است.
وی افزود: افزایش سهم قراضه در سبد شارژ نیز بخشی از همین منطق است. هدف از این اقدامات تنها پاکیزگی محوطه صنعتی نیست، بلکه حفظ منابع، کاهش دفن پسماند و کمک به حرکت به سمت تولید فولاد کمکربنتر است.
اقتصاد چرخشی؛ بخشی از مسیر فولاد سبز
مجیدی با بیان اینکه فولاد سبز بدون توجه به اقتصاد چرخشی کامل نمیشود، تصریح کرد: هر مادهای که دوباره به فرآیند تولید بازگردد، میتواند به معنای کاهش مصرف انرژی، آب و منابع معدنی باشد و در نهایت شدت آثار محیطزیستی فعالیتهای تولیدی را کاهش دهد.
وی ادامه داد: فولاد مبارکه خطپایه کربن خود را با استفاده از استانداردهای ISO 14064 و ISO 14067 ایجاد کرده است، اما صرف اندازهگیری کافی نیست و این رویکرد باید به رفتار عملیاتی نیز تسری پیدا کند؛ از تفکیک پسماند در مبدأ و فرآوری محصولات جانبی گرفته تا مدیریت فضای سبز و کنترل آلودگی هوا و آب.
مدیر مدیریت شهری فولاد مبارکه خاطرنشان کرد: فولاد سبز یک شعار جدا از فرآیند تولید نیست، بلکه حاصل مجموعهای از تصمیمها و اقدامات در حوزه مصرف منابع، مدیریت پسماند، کاهش آلایندگی و افزایش بهرهوری است.
مسئولیت صنعت در قبال منابع و محیط پیرامونی
مجیدی سهم فولاد مبارکه در حفظ منابع و پاکسازی زمین را در دو سطح دانست و گفت: نخست، مسئولیت در قبال محیط پیرامونی شامل توسعه و نگهداری فضای سبز، مدیریت پسماند محوطه، پایش هوا و آب و جلوگیری از رهاسازی مواد در طبیعت است. سطح دوم نیز سهم صنعتی مجموعه در حفظ منابع است که از طریق بازگرداندن سرباره، لجن و پودرهای اکسیدی به چرخه تولید دنبال میشود.
وی تأکید کرد: اگر این دو سطح همزمان پیش نروند، پاکسازی در حد یک اقدام سطحی باقی خواهد ماند. ازاینرو، فولاد مبارکه این مسیر را در چارچوب برنامه جامع پایداری، فولاد سبز و محیطزیست تا افق ۱۴۱۴ دنبال میکند که ارتقای کارایی مواد و افزایش استفاده از قراضه نیز از جمله محورهای آن است.
پاکسازی؛ مسئولیتی فراتر از یک روز
مدیر مدیریت شهری فولاد مبارکه در پایان با تأکید بر نقش کارکنان و جامعه در مدیریت صحیح پسماند گفت: هر مادهای که بهدرستی مدیریت نشود، علاوه بر ایجاد آثار محیطزیستی، بخشی از منابع و ثروت ملی را نیز هدر میدهد. بنابراین تفکیک پسماند در مبدأ و نگاهکردن به آن بهعنوان یک منبع، باید به بخشی از فرهنگ سازمانی تبدیل شود.
مجیدی خاطرنشان کرد: صنعت مسئول تنها تولیدکننده محصول نیست، بلکه در قبال منابع طبیعی و کیفیت محیط زندگی نیز مسئولیت دارد. پاکسازی زمین نباید به یک روز در سال محدود شود، بلکه باید این رویکرد در فرآیند تولید نهادینه شود.