پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ در این نشست، غلامرضا سلیمی، معاون بهرهبرداری شرکت فولاد مبارکه، ضمن قدردانی از گزارشهای ارائهشده و نتایج شاخصهای پسنگر ایمنی، بهویژه وضعیت شاخص فراوانی حوادث در ماههای اخیر، با تأکید بر اینکه حفظ این دستاورد از دستیابی به آن مهمتر است، نقش کنترل و نظارت مؤثر کارکنان ایمنی، پیمانکاران و دستگاه نظارت را که در پایش و کنترل عوامل ایمنی نقش داشتهاند در دستیابی به این نتایج مؤثر دانست و بر ضرورت تداوم این روند برای حفظ جایگاه فولاد مبارکه در بازار رقابت تأکید کرد.
بازسازی؛ فرصتی برای خلق دانش و تجربه
وی با اشاره به اقدامات گسترده انجامشده در دوران بازسازی، خلاقیت، توانمندی و اراده کارکنان برای بازگرداندن خطوط تولید به شرایط مطلوب را شایسته تقدیر دانست و گفت: بازسازی، علاوه بر احیای تجهیزات و فرایندها، فرصتهای ارزشمندی برای کسب تجربه، خلق ایده و توسعه دانش فراهم کرد.
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه، با اشاره به همکاری واحدهای مختلف، ازجمله تعمیرات و تعمیرگاه مرکزی، فنی مهندسی، تیمهای تخصصی و دانشی، بهداشت حرفهای، ایمنی و آتشنشانی نشانی شرکت، ایمنی سازه و بهرهگیری از دانش مهندسی سازه را یکی از نقاط اتکای مهم در دوران بازسازی دانست و اظهار کرد: با توجه به آسیبهای ایجادشده و احتمال وجود رفتارهای ناشناخته در سازهها، توجه ویژه به ایمنی سازه و استفاده از نظر متخصصان این حوزه ضرورت دارد.
سه اصل اساسی برای ارتقای فرهنگ ایمنی
سلیمی از تقویت حس مسئولیتپذیری مؤثر همه لایههای مدیریتی، الگو بودن مدیران در نهادینه شدن رفتار ایمن و نظم و دیسیپلین کارگاهی و رویههای اجرایی بهعنوان سه اصل اساسی برای ارتقای فرهنگ ایمنی و مدیریت رویدادها یاد کرد.
سقوط از ارتفاع؛ اولویتی که باید بهطور ویژه مدیریت شود
یکی از محورهای مهم مطرحشده در این نشست، ضرورت کاهش حوادث ناشی از سقوط از ارتفاع بود. در همین راستا تأکید شد که فولاد مبارکه باید همان تجربه موفق مدیریت حوادث برقگرفتگی را در حوزه کار در ارتفاع نیز دنبال کند؛ یعنی از شناسایی ریسک و طراحی کنترلها تا اجرای تجهیزات حفاظت در برابر سقوط، نظارت میدانی و پاسخگویی مدیران و سرپرستان، یک نظام کنترلی مؤثر و چندلایه ایجاد شود. ضمن اینکه سقوط از ارتفاع نباید صرفاً یک موضوع ایمنی برای کارشناسان HSE تلقی شود، بلکه مسئولیت مستقیم تمامی سطوح مدیریتی و اجرایی سازمان است. در این راستا کنترل مجوزهای کار، صلاحیت افراد، وضعیت داربستها و سکوهای کاری، استفاده صحیح از هارنس و سیستمهای جلوگیری از سقوط، نقاط اتصال ایمن، مدیریت فعالیتهای همزمان و نظارت مستمر باید بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه گفت: هدف، صرفاً کاهش تعداد حوادث نیست؛ بلکه باید به نقطهای رسید که هیچ فعالیتی در ارتفاع بدون پیشبینی و کنترل مؤثر سناریوی سقوط آغاز نشود. همانگونه که با کنترلهای مؤثر توانستیم ریسک برقگرفتگی را مدیریت کنیم، باید با همین عزم و جدیت، روند حوادث ناشی از سقوط از ارتفاع را نیز تغییر دهیم.
تأکید بر روشهای اجرایی و استفاده از دانش خبرگان
سلیمی با تأکید بر ضرورت تهیه و اجرای روشهای اجرایی، اظهار کرد: در دوران بازسازی، وجود روشهای مکتوب و استفاده از نظرات مهندسی و تخصصی خبرگان، یکی از نقاط اتکای مهم برای تصمیمگیری و اجرای ایمن فعالیتها بوده است؛ بنابراین ضروری است تجربیات بهدستآمده در دوران بازسازی به اقدامات پیشگیرانه تبدیل شود. هدف از بررسی حوادث، جلوگیری از تکرار تجربیات تلخ گذشته است.
اهمیت پاسخگویی به یافتههای ایمنی
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه همچنین بر ضرورت پاسخگویی مؤثر به یافتههای ایمنی و پیگیری اقدامات اصلاحی تأکید کرد و حضور و مشارکت رؤسا و سرپرستان را در این فرایند بسیار مهم دانست.
وی خواستار تداوم کار جلسات و کارگروههای ایمنی در نواحی مختلف با حضور کارشناسان، رؤسا، سرپرستان و مدیران ارشد با جدیت بیشتر شد تا حس مسئولیتپذیری و مشارکت در تمامی سطوح سازمان تقویت شود.
تأکید بر ایمنی سازه و تجهیزات باربرداری
در ادامه نشست، علیرضا حیدری، رئیس بازرسی سازه و جرثقیلها، گزارشی از وضعیت ایمنی سازهها و تجهیزات ارائه کرد و اقدامات انجامشده در دوران بازسازی را قابلتقدیر دانست.
وی به اهمیت مهندسی ایمنی در اجرا اشاره کرد و خواستار توجه به مقوله مهندسی سازه در پیشبرد اهداف ایمنی شد.
تأکید مدیر سلامت و ایمنی بر تعهد مدیریتی و اثربخشی کنترلهای ایمنی
در ادامه این نشست، مدیر سلامت و ایمنی شرکت فولاد مبارکه، با تأکید بر اینکه ارتقای سطح ایمنی بدون تعهد و مشارکت فعال تمامی لایههای مدیریتی امکانپذیر نیست، اظهار داشت: ایمنی زمانی در سازمان نهادینه میشود که مدیران، رؤسا و سرپرستان، علاوه بر حمایت از الزامات ایمنی، در عمل نیز نسبت به پیگیری، کنترل و رفع مسائل ایمنی مسئولیتپذیر باشند. یافتههای ایمنی زمانی ارزشمندند که به اقدام منجر شوند و اقدام اصلاحی نیز زمانی اثربخش است که اجرای آن پیگیری و نتیجه آن مورد ارزیابی قرار گیرد.
ایمنی تجهیزات باربرداری؛ از بازرسی تا اطمینان از سلامت مکانیسمها
سید محمدرضا انگشترساز اصفهانی با اشاره به اهمیت تجهیزات و ماشینآلات مورداستفاده در فرایندهای کاری، بر ایمنی تجهیزات باربرداری، بهویژه جرثقیلهای کارگاهی تأکید کرد و گفت: ایمنی جرثقیل صرفاً به انجام یک بازرسی دورهای یا وجود یک گواهینامه محدود نمیشود؛ بلکه باید سلامت واقعی تجهیزات و مکانیسمهای آنها در طول چرخه بهرهبرداری مورد توجه قرار گیرد.
وی بر ضرورت کنترل و پایش مستمر مکانیسمهای جرثقیل، تجهیزات و متعلقات باربرداری، سیستمهای ایمنی، ظرفیت مجاز، شرایط کاری و سوابق بازرسی و تعمیرات تأکید کرد و اظهار داشت: اطمینان از سلامت مکانیسمها باید بهعنوان یکی از لایههای اصلی پیشگیری از حوادث باربرداری در نظر گرفته شود.
وی همچنین بر اهمیت گواهینامه سلامت تجهیزات، اعتبار بازرسیها و رفع بهموقع نواقص شناساییشده تأکید کرد و افزود: وجود گواهینامه بهتنهایی کافی نیست و باید اطمینان حاصل شود که نواقص شناساییشده واقعاً رفع شده و تجهیز پس از انجام اقدامات اصلاحی، شرایط لازم برای بازگشت به سرویس را دارد.
اقدامات اصلاحی حوادث؛ جلوگیری از تکرار تجربههای تلخ
مدیر سلامت و ایمنی فولاد مبارکه با اشاره به ضرورت یادگیری از حوادث و رویدادها، بر این نکته تأکید کرد که هدف از بررسی حادثه، صرفاً تعیین علت یا ثبت گزارش نیست؛ بلکه باید از وقوع مجدد آن جلوگیری کرد. علاوه بر این تعیین مسئول، زمانبندی، پیگیری و ارزیابی اثربخشی اقدامات اصلاحی ضروری است و باید در نظر داشته باشیم اقدام اصلاحی زمانی پایانیافته تلقی میشود که علاوه بر اجرای آن، اثربخشی آن نیز اثبات شده باشد.
پاسخگویی به یافتههای ایمنی؛ حلقه اتصال شناسایی خطر تا کنترل ریسک
انگشترساز اصفهانی، پاسخگویی به یافتههای ایمنی را یکی از ارکان مهم سیستم مدیریت ایمنی دانست و تأکید کرد: شناسایی یک خطر بهتنهایی باعث کاهش ریسک نمیشود؛ ارزش واقعی یک یافته زمانی مشخص میشود که برای آن تصمیم گرفته شود، اقدام مناسب تعریف شود و رفع آن تا حصول نتیجه پیگیری گردد.
وی بر ضرورت حضور مدیران در محل فعالیت، مشاهده مستقیم شرایط کار، گفتوگو با کارکنان و پیگیری اقدامات اصلاحی تأکید کرد و افزود: تعهد مدیریتی زمانی قابلمشاهده است که مدیر در میدان، پیگیر رفع خطر باشد.
در چهارمین نشست کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار در سال ۱۴۰۵، نقشه راه جدید ایمنی شرکت فولاد مبارکه با هدف تمرکز بر «پیشگیری از صدمات جدی» و ارتقای استانداردهای مدیریت ایمنی فرایند (PSM) تبیین شد.
لزوم تغییر رویکرد از شاخصهای سنتی، بر گذار سازمان به سمت تحلیلهای دادهمحور
در این جلسه که با محوریت واکاوی شاخصهای عملکردی و بازتعریف موفقیت در ایمنی برگزار شد، جواد کیانی، رئیس بهداشت حرفهای، ایمنی و آتشنشانی، ضمن اشاره به لزوم تغییر رویکرد از شاخصهای سنتی، بر گذار سازمان به سمت تحلیلهای دادهمحور و پیشگیری از حوادث منجر به فوت و صدمات جدی (SIF) تأکید کرد.
تطبیق با استانداردهای جهانی و روند کاهش حوادث
وی خاطرنشان کرد: بررسی روندهای پنجساله ایمنی در شرکت، حاکی از تلاش برای انطباق با بنچمارکهای انجمن جهانی فولاد (World Steel) است. آمارهای ارائهشده در این جلسه نشاندهنده مسیر رشد سازمان در سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ است؛ روندی که در آن شاخصهای کلیدی عملکرد (KPIs) نشاندهنده کاهش ۳۷ درصدی نرخ فراوانی حوادث ناتوانکننده (LTIFR) است؛ اما بااینحال، کمیته بر این باور است که اتکا به شاخصهای کمی، دیگر برای تضمین ایمنیِ کامل کافی نیست.
هشدار نسبت به «شکاف ریسک» پیمانکاران
واکاوی شکاف ایمنی موجود میان کارکنان امانی و پیمانکاران از دیگر مباحث مطرحشده در این جلسه بود. کیانی در این باره نیز افزود: تحلیلهای کمیته نشان میدهد که آسیبپذیری در حوزه پیمانکاری یکی از نقاط کلیدی است که نیاز به نظارت مستقیم و سیستماتیکتری دارد. بر اساس نتایج این گزارش، مدیریت ریسک در پروژهها و فعالیتهای پیمانکاری باید از سطح «نظارت عمومی» به سطح «پایش مستقیم عملیاتی» ارتقا یابد.
لزوم تفکیک «ایمنی فرایند» از «ایمنی شغلی»
در بخش دیگری از این گزارش، بر ضرورتِ تعریف شاخصهای اختصاصی برای «ایمنی فرایند» (PSM) تأکید شد. بر اساس مصوبات این جلسه، شاخصهای معمولِ ایمنی شغلی (مانند حوادث ناشی از کار معمولی) نمیتوانند وضعیت ایمنی در واحدهای پیچیده و استراتژیک را بهدرستی پایش کنند؛ ازاینرو، استقرار سیستمهای مانیتورینگ اختصاصی برای پایداری فرایندها، کنترل نشتها و ایمنی تجهیزات عملیاتی، اولویت جدید کمیته اعلام شد.
تأکید بر ابزارهای نظارتی: کارت سبز و منطق توقف کار
در گزارش نهایی، وضعیت سیستم «نظام کارت سبز» بهعنوان بازوی اجراییِ شناسایی مخاطرات تا تاریخ 25 مرداد ۱۴۰۵ تشریح شد. همچنین، «منطق توقف کار» از منظر ایمنی فنی بهعنوان یک اصل خدشهناپذیر بازخوانی شد؛ اصلی که بر اساس آن، توقف هر فعالیت ناایمن نهتنها یک حق، بلکه یک وظیفه تخصصی برای تمامی کارکنان و سرپرستان محسوب میشود.
این نشست با این جمعبندی پایان یافت که مسیر پیش روی فولاد مبارکه در نیمه دوم سال ۱۴۰۵، نه صرفاً «کاهش آمار حوادث»، بلکه «ارتقای بلوغ ایمنی فرایند» و «تضمین سلامت حداکثری» برای تمامی ارکان سازمان، اعم از کارکنان و پیمانکاران است.